home    reizen    going local    fotografie op reis    travel movies    persoonlijk    over Jenny         
reizen   going local   fotografie   persoonlijk
europa   azië   afrika   amerika
Laatste Update:
21/10/2018

Karangasem en Klungkung (het oosten)

Ik ben verschillende keren in het oosten van Bali geweest. Een aantal keren verbleef ik in één van de dorpen langs de oostkust, een aantal keer bezocht ik het oosten als dagtrip uit bijvoorbeeld Ubud of Kuta. Bij deze mijn hoogtepunten én een aantal tips voor plekken waar bijna geen toeristen komen.

Interessante plaatsen in oost Bali: tempels en paleizen 

Titra Gangga: het waterpaleis

Een uitstap naar Titra Gangga, het waterpaleis, is een veel gemaakte excursie vanuit de vissersdorpen aan de oostkant van Bali. Titra Gangga is een soort van (heilige) vijver staan verschillende standbeelden die water spuiten. Tussen de beelden zwemmen grote karpers en over tegels schrijden hordes toeristen.

Titra Gangga is niet erg groot en tussen de toeristen door doen de Balinezen hun ding. Er is een aantal tempels en Balinezen reinigen zich in de heilige bron. Deze baden zijn alleen toegankelijk voor de locals. Als je zelf wilt badderen in een Balinese (heilige) bron kun je beter een uitstap maken naar het noorden van Bali. Rondom Lovina liggen bronnen die wél toegankelijk zijn voor toeristen.

Ook zonder te badderen is Titra Gangga wel een bezoekje waard, zeker als je nog niet veel Balinese tempels en paleizen hebt gezien.

bali titra gangga
Titra Gangga in het oosten van Bali

Taman Ujung: het mooiste paleis van Bali

Op aanraden van een Balinese kennis ga ik naar Taman Ujung. Net als Titra Gangga is Taman Ujung een paleis van de oude Balinese koning. Ik neem de gok en ik bezoek ook het onbekende Taman Ujung.

Het oorspronkelijke paleis is verwoest door een aardbeving, een aantal jaar geleden is het paleis gereconstrueerd. Er zijn zoveel mogelijk resten van het oude paleis gebruikt. In het paleis hangen verschillende foto's van leden van de oude koninklijke familie.

In het oude Taman Ujung woonden zeven mensen: de koning, zijn eerste vrouw (polygamie was normaal in die tijd) en hun vijf kinderen. De tweede en derde vrouw van de koning en hun kinderen verbleven in Titra Gangga een aantal kilometer verderop. Er staan verschillende oude meubels en ook de oorspronkelijke gekleurde glazen raampjes zijn door de aardbeving bewaard gebleven ('uit Nederland, dus van goede kwaliteit').

üjung
Het Taman Ujung waterpaleis

Het paleis ligt midden in een grote vijver, welke ooit ook dienst deed als zwembad. Er zijn meerdere grote vijvers op het complex. Het geheel ligt midden in van de sawa's. Wanneer je de trap omhoog neemt naar de oorspronkelijke toegangspoort heb je een prachtig uitzicht over het paleis en de bijgebouwen, over de rijstvelden en over de nabijgelegen zee.

Het paleis lijkt niet oud, het paleis is niet oud, maar het straalt een bijzondere sfeer uit. Een unieke attractie, die (nog) niet veel wordt bezocht. Wat mij betreft dus een aanrader!

Pura Besakih: de moedertempel van het Balinees hindoeïsme

De Pura Besakih is één van de grootste en meest heilige tempels van Bali. Dat is eigenlijk het enige bijzondere aan de tempel... Eigenlijk is de Pura Besakih niet een tempel, maar een complex van allemaal kleine hindoetempels met een vergelijkbare bouwstijl. Als niet-Hindoe mag je echter alleen tussen de tempels doorlopen en mag je er officieel niet in, al word ik al snel door een van de priesters uitgenodigd om te bidden. De tempel ligt op de Gunung Agung, de hoogste vulkaan van Bali.

Bij het complex lopen talrijke mensen door die als gids willen fungeren en die dingen willen verkopen. Dit is best irritant. Het lukt me uiteindelijk het tempelcomplex binnen te komen zonder een gids, maar het kost wel moeite. Nee, wat dat betreft zijn er tempels op Bali die je beter kan bezoeken. Welke mooier zijn, waar je wel overal in mag en waar je vooral niet lastig gevallen wordt!

pura besakih bali
Gelovigen bij Pura Besakih

Ben ik anti gids?

Nee, niet perse. Een gids kán echt wat toevoegen en je informatie geven over de lokale cultuur en gebruiken. Een dergelijke gids heeft echt een meerwaarde. Tijdens mijn eerste bezoek aan Pura Besakih (in 2006) had ik echter een slechte gids die zijn geld absoluut niet waard was. Dit was mijn eerste bezoek aan Bali, ik sprak de taal minder goed en ik was minder mondig. En dus stemde ik na wat gepruttel in met een gids omdat ik anders 'de weg kwijt zou raken'. Nu is de tempel best groot, maar om daar nu in te verdwalen? Dat lukt zelfs mijn moeder niet (dit zijn haar eigen woorden!). En als de gids nu nog een beetje uitleg zou geven of ook maar iets zou zeggen... Nee, ik voelde me een beetje genaaid.

Moet je Besakih overslaan tijdens een bezoek aan Bali?

Dat is een moeilijke vraag. Als gezegd, er zijn mooie tempels op Bali. Aan de andere kant is dit DE heilige plek van het eiland en was dat voor mij de reden de tempel (meer dan eens) te bezoeken.

Goa Lawah: een grot met vleermuizen in het oosten van Bali

Iets ten noorden van de badplaats Candi Desa ligt Goa Lawah, een tempel en een grot met honderden vleermuizen. De tempel is net gerestaureerd en ziet er mooi uit. Tijdens mijn laatste bezoek was het drukte van belang rondom de tempel omdat er net een begrafenisceremonie gaande is. Begrafenisceremonies op Bali gaan gepaard met mooi aangeklede mensen, grootse offers en prachtige decoratie. Als je op gepaste afstand toekijkt best een bijzonder spektakel.

De mannetjes die bij de tempel rondhangen zijn erg grappig, verschillende vragen bij mijn moeder om mijn hand. Ik dacht het niet!De mannetjes die bij de tempel rondhangen zijn erg grappig, verschillende vragen bij mijn moeder om mijn hand. Ik dacht het niet!

Net achter de tempel bevindt zich de grot met alle vleermuizen. Wat zijn het er een hoop! De beestjes hangen onverstoord ondersteboven te slapen, terwijl onder hen verschillende vrouwen voor kleine altaartjes bidden en hun offers plaatsen.

court justice klunkung
De ancient court of justice in Klunkung

Ancient court of justice in Klunkung

In Klungkung ligt de ancient court of justice. Deze bestaat uit verschillende gebouwen, waaronder verschillende paviljoenen. Het grootste paviljoen ligt midden in een pond, waarin verschillende vissen zwemmen. Zeker wanneer het zonnetje een beetje op het geheel schijnt, is het uitzicht prachtig. Om de gracht heen is namelijk een zee van bloemen te vinden, en in de gracht zelf drijven allemaal lotusbloemen. De plafonds van de paviljoens zijn van binnen beschilderd met alle prachtige afbeeldingen, in een stijl die alleen in deze omgeving te vinden is. Op het terrein ligt bovendien nog een klein museumpje, met allerlei gebruiksvoorwerpen. Hier zijn ook enkele (kopieën) van Nederlandse kranten te vinden. En natuurlijk een hoop oud meubilair. Een brug met verschillende Balinese standbeelden leidt mensen naar het paviljoen. Het dak van het paviljoen is prachtig beschilderd. Alle afbeeldingen samen lijken een oud stripverhaal te vormen.

Ook het kleinere paviljoen heeft schilderingen binnen het dak. De kleuren zijn echter minder intens.

Achter op het terrein ligt een museum met verschillende gebruiksvoorwerpen uit Klungkung. Ook is er een gamelan te zien en verschillende Balinese kostuums en maskers welke bij verschillende ceremonies gebruikt worden.

klunklung bali
De prachtige decoratie van het Klungkung paleis, een van de mooiste bezienswaardigheden van Bali

Buiten de court of justice ligt een kleine markt. Het is grappig om een rondje te lopen op deze markt, welke overigens niet voor toeristen bedoeld is. Er worden veel onderdelen voor Balinese huistempels verkocht (ieder Balinees huis heeft een tempel waar dagelijks geofferd wordt, en daarnaast zijn er nog verschillende kleine 'kastjes' voor dagelijkse offertjes). Daarnaast is het bijna Galungan en worden er onderdelen voor de penjor verkocht. Een penjor is een vruchtbaarheidssymbool, een lange versierde bamboe staaf. Deze wordt kort voor Galungan, de dag waarop met eert dat het goede wint van het kwaad, voor elk huis gezet. Behalve deze religieuze elementen is er op de markt ook gewoon fruit en typisch Balinees eten te koop, als nasi campur (rijst met verschillende bijgerechtjes) en mangga rujak (mango met spicy kecapsaus).

Duiken in oost Bali

Duiken bij Padangbai

Net na het behalen van mijn duikbrevet in 2006 ik een aantal duiken in Padangbai gemaakt. Het was kerst, het water was niet al te warm. De duik was leuk, maar ik herinner me niet als een must do voor duiker in Bali. Nu wil ik Padangbai opnieuw ontdekken en ik ben met name geïnteresseerd in het kleine grut. Met die wens stap ik de duikschool binnen.

Ik verblijf in Kuta, waar ik word opgepikt door een busje van Joe's Gone Diving in Sanur. Misschien niet de meest logische keus om in Kuta te verblijven, maar daar werken mijn Balinese vrienden. In een paar uur ben ik in Padangbai, waar mijn duikspullen worden overgeladen op een jukung, een traditionele vissersboot. We zitten met zijn vieren op de boot, twee duikers en twee gidsen.

De eindstop is de jetty, welke net buiten de haven ligt. In de haven vertrekken dagelijks vele boten naar de Gili-eilanden en Lombok,maar deze vakantie sla ik deze eilanden net ten oosten van Bali even over. Tijdens het duiken heb je geen last van het bootverkeer.

De onderwaterwereld onder de jetty bevalt me wel. Ik zie een aantal Rhinopias, slakken, frogfish, een blueringed octopus en als toetje een ghostpipefish. Wat een gave duiken!


Een ontmoeting met een pygmee zeepaardje tijdens het duiken bij Tulamben

Duiken bij Tulamben

Ik duik met Tulamben Wreck divers, een kleinschalige duikschool op een steenworp afstand van het wrak (maar wel aan de overkant van de weg). Met hen maak ik 5 prachtige duiken, inclusief een nachtduik. De nachtduik op het wrak is zo bizar! Ik ben de enige duiker, en duik samen met de gids. Hij kent uiteraard de weg heel goed, maar ik niet. Het is dan ook behoorlijk oppassen waar je precies doorheen kan, en waar opeens een stuk boot boven je hoofd zit. Ik stoot dan ook eenmaal klink mijn hoofd. Auw! Dom, meestal duik je met een cap, en nu niet....

Op een stuk waaierkoraal bij het wrak zie ik voor het eerst van mijn leven een pygmee zeepaardje. Wow, gaaaaf! Een pygmee zeepaardje is, zoals de naam al suggereert, een heel klein zeepaardje. Het beestje is ongeveer een cm groot, en is perfect gecamoufleerd in het koraal. Ikzelf zou hem nooit gevonden hebben, maar de gids weet hem wel te wonen.

De afgelopen jaren is Tulamben behoorlijk veranderd. Het rotsstrand van tien jaar geleden is inmiddels voor een groot deel volgebouwd met resorts wat het aanzicht van het dorp behoorlijk verstoord. Ik vind Amed momenteel een leukere plek om te verblijven. Wil je echter in Tulember blijven voor een vroege duik op het wrak? Dan is Tulamben Wreck Divers een aanrader. 

Duiken bij Amed 

Ik heb het eind van de wereld gevonden. Het eind van de wereld ligt net onder Impah, Amed, oost Bali. Er is hier niks, behalve een homestay die bestaat uit twee bungalows. Ik ben alleen. Wanneer ik de deuren van mijn ruime slaapkamer open zie ik niks dan de sterren aan de hemel, en als ik goed kijk zie ik ook wat stipjes op en neer dansen onder de sterrenhemel. Visserbootjes in de oceaan... Ik hoor het geluid van de golven en van de wind in de bomen. Dat is het. De leegte is overweldigend.

duiken amed bali
Een kleine krab bij het duiken in Amed

De duikplekken bij Amed verbazen me. Een absolute aanrader. Simpel te bereiken vanaf de kant, of eventueel een klein stukje met een bootje. Ik zie een haai, verschillende bont gekleurde slakken en een aantal grappige kleine citters.

Duiken bij Amed is divers. Met een jukung, een traditionele boot, zit je vanuit het centrum van Amed binnen een paar minuten bij de mooiste duikplekken. Met vele koralen en een grote biodiversiteit. Daarnaast zijn er ook diverse koraaltuinen: ijzeren stellages waarop nieuwe koralen en nieuw leven wordt gekweekt.

Ik heb gedoken met Bali Diversity, een Frans-Indonesische duikschool. Eigenaren Marion en Didi doen er echt alles aan om het hun klanten naar de zin te maken. Je kan overnachten in het naastgelegen Double One Villa's

Duiken bij Seraya

Seraya is een mooie duiksite, althans, de dieren zijn mooi. Koraal is er niet. Wel zijn er heel veel slakken, een paar stonefish, zeenaalden, een baracuda en een aantal blue spotted sting rays. En verschillende schuwe harlekijngarnalen die absoluut niet op de foto wilden :)

Seraya heeft niet echt accommodatie, maar de duikstek is bereikbaar vanuit Amed of het zuiden van Bali.

duiken Seraya bali
Een van de vele kleurrijke slakken bij Seraya

Nijverheid in oost Bali

Ook voor het kopen van souvenirs kun je prima terecht in het oosten van Bali. Al zijn sommige plekken wel een beetje tourist traps, waar zogenaamd handwerk wordt aangeboden tegen veel te hogen prijzen. Afdingen is dan ook de norm en uiteraard is het een kwestie van wat de gek er voor geeft. 

Toh Pati

Toh Pati staat bekend om zijn Ikat weverijen. De doeken bestaan uit prachtige kleurmotieven, die zowel op een enkele als een dubbele manier in de doeken in de doeken geweven kunnen worden. De doeken in Toh Pati zijn van goede kwaliteit, maar een beetje aan de prijs. Ik neem een kijkje, schiet wat plaatjes en ga dan door naar de volgende stop.

Tenganan

En misschien komt het door de regen, maar het Balinese aboriginal dorp Tenganan vind ik dus helemaal niks. Wat huizen, wat tempels (zoals in ieder dorp) en verder een hele hoop (zeg maar niks behalve) winkeltjes. Leuk dat die mensen heel goed manden kunnen vlechten en kalenders kunnen maken, maar die zijn op Bali overal te krijgen... Maar misschien heb ik iets over het hoofd gezien...

amed bali
De ondergaande zon bij Amed

Outdoor activiteiten bij de Gunung Batur in oost Bali

Gunung Batur: een van de interessante plekken op Bali voor een trekking

De Gunung Batur is een van de bekendste vulkanen van Bali. Je kan een trekking maken naar de top van de Gunung Batur om daar van de zonsopkomst en het uitzicht over het oosten van Bali te genieten. De trekking voert je lang de krater van de vulkaan.

Ben je minder sportief dan kan je ook per auto naar het meertje bij de vulkaan rijden. Hier zijn verschillende restaurantjes en het uitzicht is mooi.

Vlakbij ligt de Pura Ulun Danau, een mooie tempel. Nee, ik heb nog niet genoeg van tempels, zelfs niet in de regen. Voor 2000 rp kun je een paraplu huren en die kans laat ik me niet ontnemen. Mijn regenjas is helaas niet zo waterdicht als hij zou moeten zijn. EN de tempel? Best groot en best mooi. Wederom vele gapura's (Hindoeïstische poorten), vele binnenplaatsen en vele offertafels.

Fietsen vanaf de Gunung Batur

Ooit vatte ik het plan op om een fiets te huren en zelfstandig rond te fietsen door de omgeving van Ubud. Dat was niet echt een succes.... Vandaar dat ik een excursie boek vanuit Kuta. 

Ik ga echter niet fietsen in het zuiden van Bali, dat is druk-druk-druk, maar op de hellingen van de Gunung Batur, de tweede vulkaan van Bali. De tocht begint met een ontbijtje in Kintamani met een prachtig uitzicht over de vulkaan en het meer. (He, ik heb toch al ontbijt gehad in het hotel? Anyway...)

batur bali
Uitzicht tijdens de fietstocht vanaf de Gunung Batur

Na het ontbijt beginnen we te fietsen, een tocht van 23 km. Klinkt als een hoop, misschien is het dat ook wel, maar aangezien bijna de hele tocht bergaf gaat (jammer genoeg) duurt de hele tocht niet lang. Onderweg stoppen we verschillende keren om een kijkje te nemen in de verschillende dorpen, in tempels en laat de gids ons verschillende planten en gewassen zien als de pindaplant, ananasplant en verschillende palmen om daken, suiker en arak van te maken. En natuurlijk ontbreken ook de sawa's en uitzichten over de Gunung Batur niet. Een leuke tocht om als toerist een beetje kennis te maken met het Balinese platteland!

Meer lezen over Bali en Indonesië?

Lees meer over (bijna) alle bezienswaardigheden van Bali:

Content Copyright © 2003 - 2018 Jenny Smit.      Privacy en Disclaimer      Samenwerkingen     Website by Web Chemistry
Content Copyright © 2003 - 2018 Jenny Smit.
Privacy en Disclaimer
Samenwerkingen
Website by Web Chemistry