home    reizen    going local    fotografie op reis    travel movies    persoonlijk    over Jenny         
reizen   going local   fotografie   persoonlijk
europa   azië   afrika   amerika
Laatste Update:
25/06/2018

Nyepi: Balinees nieuwjaar

Ga je in de maand maart naar Bali? Dan maak je misschien wel het Balinees Nieuwjaar (Nyepi) mee! Balinees Nieuwjaar is niet te missen, misschien moet je er zelfs je reisplannen op aanpassen. Het Balinees Nieuwjaar valt gelijk met de nieuwe maan (tilem). In 2018 begint het op 17 maart.

Voorafgaand aan Nyepi vinden er vele indrukwekkende ceremonies plaats. Toeristen zijn welkom toe te kijken (op gepaste afstand). Op Nyepi zelf ligt Bali plat - je moet je afvragen of je dan op Bali wilt zijn.

De Balinese kalender

Op Bali hanteert men verschillende kalenders die naast elkaar gebruikt worden. Op officiële documenten houdt men vast aan de Gregoriaanse kalender, ofwel de kalander zoals wij deze kennen. Daarnaast zijn er de Pawukon kalender en de Saka kalender.


De Balinese Pawukan kalender

Pawukon kalender

De Pawukon kalender is een numerieke kalender, welke uitgaat van 35 dagen in een maand en 210 dagen in een jaar. Verschillende 'jaarlijkse' feestdagen, zoals Galungan en Kuningan, worden om de 210 dagen gevierd. Grappig weetje: het aantal dagen in een week is niet constant.

Saka kalender

De Saka kalender is een maankalender, welke zijn oorsprong in west India vindt. Deze kalender is bepalend voor de start van het nieuwe jaar, Nyepi.

In veel landen is nieuwjaar een reden om uitbundig te feesten. Denk aan het vuurwerk op 1 januari in veel landen, het vuurwerk in februari ter eren van Chinese nieuwjaar of Songkran in zuidoost Azië. 

Nyepi op Bali is meer dan het afsteken van vuurwerk: het dagelijks leven wordt compleet platgelegd door lokale regelgeving. Zelfs het vliegveld is dicht.

melasti nyepi bali
Melasti op het strand van Kuta

Melasti: de rituele reiniging voorafgaand aan Nyepi

Ik word wakker door een telefoontje van vriend Made. Er is een ceremonie gaande op Kuta Beach, of ik wellicht zin heb om te kijken? Hmmm, eigenlijk wil ik helemaal nog niet wakker zijn.... Ik ben net de vorige dag aangekomen op Bali en ik heb een jetlag. Maar Balinese ceremonies vind ik altijd wel interessant om te zien. Bovendien is het Melasti, de rituele reiniging voor Nyepi, en dat heb ik nog nooit eerder meegemaakt.

Mijn nieuwsgierigheid wint van de vermoeidheid, en ik doe snel mijn kleren aan.

Op het strand is het een drukte van belang. Dit keer zijn het niet de schaars geklede surfers die de boventoon voeren, maar mooi aangeklede Balinezen. In het kader van de reiniging is iedereen aangekleed in het wit, wat een bijzondere sfeer geeft. De bekende offertjes, kleine bamboe bakjes gevuld met zaken als bloemetjes, rijst en muntjes, worden al biddend in de vloedlijn geplaatst. Langzaam neemt de machtige zee zijn offers. Priesters spreken hun zegeningen uit, en veel mensen lopen met heilige parasols en penjols (een penjols is een versierde bamboe stok, enkele meters hoog, welke symbool staat voor welvaart en vruchtbaarheid).

De zee pakt niet alleen de offertjes van de gelovigen, maar neemt ook de zonden uit het verleden mee de zee in en reinigt zo de innerlijke mens. Een goede start voor het begin van het nieuwe jaar.

tempel offer bali
Dagelijkse offers bij Balinese tempels

Ogoh-Ogoh: de vernietiging van het kwaad

In de weken voorafgaand aan Nyepi zijn de hindoes al begonnen met het bouwen van Ogoh-Ogoh, metershoge voorstellingen van het spirituele kwaad. Met hout, bamboe, stof en papier-maché worden de engste gezichten gemaakt. Mijn leerlingen leiden me naar de Banjar, de centrale ontmoetingsplek van het dorp. Een enge pop staart me aan vanuit een donker hoekje. De kinderen giechelen gespannen, want stiekem vinden ze het best een beetje eng.

De avond voor Nyepi is de Ngrupuk-parade: de Ogoh-Ogoh worden dan vanuit de Banjar door het dorp gedragen. Hier zijn gezien de grootte van de poppen vijf tot tien volwassen mannen voor nodig. Zij worden muzikaal bijgestaan door de jongere generatie.

Aan het eind van de avond worden de poppen op de begraafplaats van het dorp in brand gestoken en is het kwaad uitgeroeid.

Sinds kort is het mogelijk om de Ogoh-Ogoh ook buiten het seizoen te bewonderen. In Mengwi (naast de Pura Taman Ayun) is een Ogoh-Ogoh museum opgericht met een aantal poppen. Ik twijfel of het museum geschikt is voor kleine kinderen, de verlichting is schaars dus heeft het museum wat weg van een spookhuis.

ogoh-ogoh nyepi bali
De ogoh-ogoh: het kwaad wordt verdreven vlak voor Nyepi

Nyepi: een stillen start van het nieuwe jaar

Nyepi is het eigenlijk Balinees Nieuwjaar. Nyepi wordt ook wel 'silence day' genoemd. Het eiland is die dag gehuld in duisternis en stilte, en er is tijd voor meditatie en bezinning. Alles is dicht. 

Bali gaat op nieuwjaarsdag letterlijk op slot. Het vliegveld is gesloten en ook rijden er geen taxi's en ander verkeer. Ook winkels en restaurantjes zijn dicht. De meeste Balinezen zullen hun huis niet of nauwelijks verlaten. 

De reden van de duisternis en de stilte ligt in het verleden. Balinese hindoes geloven namelijk dat als 'het kwaad' wat over het eiland waait neerdaalt op Bali op nieuwjaarsdag, dat dat een slecht jaar tot gevolg heeft. Wanneer de Balinezen geen licht en geluid maken, zal het kwaad waarschijnlijk overwaaien. Dat betekent een dag zonder het gebruik van elektriciteit en zonder mobiele telefoon. Sommige Balinezen gaan zo in hun geloof op, dat ze zelfs niet roken. Het brandende uiteinde van de sigaret geeft immers ook licht.

melasti nyepi bali
Melasti op Kuta Beach: rituele reiniging voorafgaand aan het Balinees nieuwjaar

Mijn ervaring: Nyepi met Balinese vrienden

Ik vier Nyepi in het vissersdorp Yeh Gangga bij vrienden. De ochtend van Nyepi doe ik niet veel, maar ergens in de middag belt Made: waar we blijven ?!?!? Het niet gebruiken van telefoon wordt niet al te letterlijk genomen in Yeh Gangga. We gaan het strand op, wat iedereen eigenlijk doet. Beetje voetballen, wat kaarten, het gebruikelijke gokken. Als het donker wordt gaat er zo hier en daar een lampje aan, maar omdat het merendeel van de lampen uit is, en iedereen heel erg druk met elkaar is, heerst er toch een aparte sfeer.

Praktische tips voor reizen met Balinees Nieuwjaar

Raad ik toeristen aan om Bali te bezoeken tijdens Nyepi? Eigenlijk niet. Vaak zit je 'opgesloten' in het hotel. De dagen voorafgaand aan Nyepi zijn echter interessant. Je kan het beste aan je hotel vragen welke ceremonie waar precies plaats vindt, want de precieze invulling verschilt van dorp tot dorp.

Meer lezen over Indonesische feestdagen?

Content Copyright © 2003 - 2018 Jenny Smit.      Privacy en Disclaimer      Samenwerkingen     Website by Web Chemistry
Content Copyright © 2003 - 2018 Jenny Smit.
Privacy en Disclaimer
Samenwerkingen
Website by Web Chemistry