Terwijl mijn proefschirft ter beoordeling bij de leescommissie ligt, gaan Diederik en ik een weekje wandelen in Capadocie, Turkije.
Geboekt bij Deserttracks

Vrijdag 16 september

Ik kon me niet herinneren van mijn vorige bezoek aan Turkije dathet vliegveld van Istanbul zo’n naar vliegveld is… Helaas ervaar ik dat nu wel, lange rijen, veel vertragingen en onduidelijke informatiebordjes. Desalnietemin zijn er ruim op tijd voor de aansluiting naar Kaysery (of kwam dit door de vertraging op deze binnenlandse vlucht???). De transfer naar het pottenbakkersdorpje Avanos verloopt echter soepel, alleen krijgen we helaas nog niet veel mee van de omgeving omdat het inmiddels donker is.

Zaterdag 17 september

De eerste wandeldag. Met een groepje van 8 mensen plus gids Eveline en hond Nur trekken we de bergen in rondom Avanos, waarvandaan we een mooi uitzicht hebben over het stadje, de rivier (Kizikirmak) en het begin van de streek Capadoccie. De wandeling voert bovendien door de zogenaamde ‘tuinen van Avanos’, sprankelende bronnen voorzien dit enigszins droge gebied van voldoende water om allerlei gewassen te kunnen kweken. Met name de druiven zijn verrukkelijk!

In de middag verkennen we Avanos zelf. Na een pottenbakdemonstratie (met voor de liefhebbers de mogelijkheid om zelf creatief te doen) stuiten we in het atelier van 'Chez Galip' op een bizarre grot met duizenden plukjes haar van allemaal verschillende vrouwen (nee, geen maagden!). Deze trofeeen komen op mij enigszins luguber over, maar in wezen zijn het gewoon lokken van touristen, die behalve wat haar ook hun adresgegevens hebben achter gelaten en op die manier in aanmerking kunnen komen voor een workshop pottenbakken. Oftewel: een soort publiciteitsstunt. Hoe dan ook, het is zeer appart en is zelfs nog op TV geweest bij Yorin Travel een paar jaar geleden.

Avanos is een klein stadje, waar met name veel pottenbakkers en bijbehorende winkels te vinden zijn. Waneer je echter dit gebied (wat met name vlak bij de rivier ligt) verlaat en wandelt door de ‘buitenwijken’ van Avanos, treed je al snel binnen in een compleet andere wereld. Veel huizen zijn eigenlijk gebouwd op oude grotwoningen, sterker nog: de grotten zijn vaak kamers van het huis. Veel mensen komen naar je toe voor een praatje, wat gezien de taalbarriere lang niet altijd mogelijk is. Maar met gebaren kom je vaak ook een eind…

Zondag 18 september

Na wederom vroeg gewekt te zijn door de moskee, trekken we door verschillende dalen van Avanos naar Cavusin.

Wat een variatie in het landschap! Dalen die grenzen aan elkaar, zien er heel anders uit. Ertsen en mineralen geven de grond een andere kleur, maar ook een andere hardheid wat gevolg heeft voor de manier waarop de grond erodeert.

Een van de meest bijzondere valeien (vind ik) die we doorkruisen is de ‘Valley of Love’. Een apparte vallei met, tja, laat ik het maar gewoon penissen noemen. Zware (harde) stenen zijn na de uitbarsting van vulkanen, mogelijk zo'n 30 miljoen jaar geleden, in de omliggende valeien (voor zover je daar toen al van kon spreken) beland. De zachte grond (een beetje vergelijkbaar met het mergel in Limburg) is in de loop van de jaren weggesleten, wat heeft geleid tot een ronde rots op een klein 'stokje'.

Ook passeren we het dorpje Uçhisar met zijn zeer markante burcht. Eigenlijk een soort heuvel midden in de stad, waar vele huizen/kamertjes uit gehakt zijn als een gatenkaas met muizen erin. Hoewel we deze burcht niet beklommen hebben, beklimmen we later in de week wel de burcht van Orthahisar.

De lunch gebruiken we in Göreme, een dorpje wat duidelijk een stuk toeristischer is dan de plekken die we tot dan toe bezocht hebben. Rondom Göreme bezoeken we de eerste grotkerken. De oudste kerken stammen uit de 10de eeuw na Christus. Vaak zijn kerken (net als de woningen, eigenlijk) in de loop van de tijd uitgebreid, dus de precieze ouderdom is niet altijd te achterhalen. Met de tijd lukt het ook ons (een beetje dan :-)) om verschillende stijlen te onderscheiden: in de loop der eeuwen ontwikkelt de schilderkunst zich, in plaats van enkel geometriche figuren worden ook afbeeldingen van mensen en dieren weergegeven en de roodachtige kleurstof wordt vervangen voor meerdere kleurtjes.

De nacht brengen we door in Cavusin. Ook hier zijn resten van oude woningen in de rotsen te vinden, eigenlijk zijn het heel veel woonlagen boven elkaar als een flatgebouw, maar op last van de regering vanwege het risico op instortingen, hebben de mensen hun huizen noodgedwongen moeten verlaten en zijn er in het dorp nu ook een hoop stenen huizen te vinden. Vanaf de rotswand genieten we van de zonsondergang over de stad.

Maandag 19 september

Wanneer we iets na 5en wakker worden van de moskee, besluiten we wederom de rotswand te beklimmen, ditmaal om van de zonsopkomst te genieten. Hoewel de zon helaas een stuk langzamer op kwam dan we dachten, en we dus best iets langer hadden kunnen blijven liggen, was deze rare actie zeker wel de moeite waard. Langzwaam kwam het licht over het dorp, de bergen en de rotswoningen, een mysterieus surealistisch schouwspel. Het dorp kwam langzaam tot leven en meer en meer geluiden drongen door tot boven op de berg. Maar we waren duidelijk niet de enige toeristen: vlak langs ons vlogen tientallen luchtballonnen…

Na een verdiend ontbijt (vroeg opstaan maakt hongerig) begint dan de wandeldag echt. Vandaag lopen we naar Ortahisar, een prachtige wandeling. Gedurende deze wandeling krijgen we verschillende grotkerken te zien, een groot aantal zou ik zonder gids absoluut niet gevonden hebben! En de variatie: sommige kerken zijn vrij groot, andere zijn juist heel klein. Soms zijn ze makkelijk toegankelijk, soms moet je op handen en voeten klauteren om binnen te komen. Ook het landschap is zeer afwisselend, waren de rotsen nog overwegend rood aan het begin van de ochtend, na de picknick komen we overwegend witte bergen tegen. En zo af en toe heeft het landschap nog het meest weg van een maanlandschap!

En ’s avonds? Lekker eten bij een Turkse familie.

Dinsdag 20 september

Vandaag een wandeling rondom Ortahisar. We wandelen door een bosrijke valei naar een oud Grieks dorpje. De bomen en de struiken bieden volop schaduw en onderweg is ook weer genoeg gelegenheid om lekkere druiven en bramen te snoepen. Ook nu voert de wandeling weer langs vele rotswoningen en grotkerken.

Tot de jaren 20 van de vorige eeuw woonden er nog een hoop Grieken in Turkije, maar door oplopende onenigheid werd in 1922 de Grieken de toegang tot Turkije ontzegd. Doordat veel Grieken in verband met een (Griekse) nationale feestdag in Griekenland zaten, zijn aardig wat mensen hun spulletjes kwijt geraakt. De Griekse huizen zijn mooi versierd met allerlei ornamenten, met name boogjes onder het dak.

Op het dorpsplein drinken we een lekker kopje Turkse thee, terwijl we genieten van de oude theedrinkende mannetjes (en zij vast ook van ons!). Wanneer we het dorp verlaten zien we nog hoe een soort Turkse stroop gemaakt wordt. Een zoete geur dringt onze neuzen binnen.

Terug in het dorp besluiten Diederik en ik om de burcht te beklimmen en vanaf hier naar de ondergaande zon te kijken. Mooi!

Woensdag 21 september

Na het verlaten van Ortahisar lopen we naar het laaste dorp, het Griekse dorp Mustafapasa. De wandeling voert wederom door valeien met schaduw, maar om de een of andere reden kan ik niet zo goed met struiken met doorns omgaan, dus binnen de kortste keren zit ik van top tot teen onder de krassen. Niet dat dat verder wat uitmaakt, maar het is wel typisch :-)

Eerder in de week hebben we al bovenin verschillende rotsen duiventilten gezien, deze zijn nu ook weer volop aanweizig. Ditmaal zijn verschillende verblijven zelfs versierd! Ze steken mooi of tegen de blauwe lucht.

Rondom Mustafapasa liggen weer enkele oude kerken die we met een bezoekje vereren om daarna op eigen gelegenheid het dorp te verkennen. Veel huizen zijn in typisch Griekse stijl terwijl de moskee (en de bijbehorende koranschool) ook prominent aanwezig zijn. De mensen zijn allen heel aardig, velen komen zelfs nieuwsgierig een praatje maken. Ook in dit dorp gaat alles er gemoedelijk aan toe, niemand lijkt gestresst of gehaast en qua sommige dingen heeft deze reis toch iets weg van een reisje terug in de tijd, zeker wanneer ezelkarren langzaam langs ons rijden (al zijn er ook een hoop traktoren).

Donderdag 22 september

Hoewel het ook in Turkije herfst zou moeten zijn en de temperatuur een beetje zou moeten dalen, is het nog steeds warm. Dan maar niet naar het stuwmeer lopen door de volle zon, maar in plaats daarvan maar een andere route...

Via verschillende dalen (hoe kun je al die verschillende nuances beschrijven - iedereen zou een tijdje hier moeten ronddwalen...) komen we uit bij een soort Franse enclave: althans, een paar Fransen verblijven hier en hebben zelfs manage en een soort moestuin. En een zwembad! Alleen voel ik er niet geroepen om in het koude water te springen, zo zonder handdoek en zwemspullen :-)

In het dal liggen nog een aantal rotskerken, er zijn er zo veel... Sommige kerkjes zijn heel klein, slechts voor een familie, andere zijn juist weer heel groot. Religie speelde duidelijk een belangrijke rol toendertijd. 

We bezoeken vervolgens nog een kerk, ditmaal zonder uitgebreide schilderingen, maar puur natuur is vaak ook mooi bij deze kerken, dan vallen juist de rotsen en pilaren meer op! Bovendien is deze kerk best mooi gerestaureerd. Weining poespas.

Vrijdag 23 september

Het wandelarrangement zit erop, maar Diederik en ik vliegen zondag pas weer naar Nederland. We verblijven de laatste dagen in Ürgüp, maar wat een verschil met de andere plaatsen die we bezocht hebben!!! In Ürgup barst het van de hotel, van die grote betonnen kolossen die het aangezicht van de stad alles behalve ten goede komen. Ook de mensen zijn duidelijk meer aan buitenlanders gewend. Er zijn bovendien een hoop restaurants en andere faciliteiten. Toch zijn de burchten van Ürgup erg mooi, dus, een aanrader.

Na een korte wandeling door de stad en langs de burchten, trekken we de valeien rondom Ürgüp in. Het voordeel van een stad met een burcht: je hebt altijd een markant herkenningspunt dus verdwalen is niet mogelijk. In het ergste geval moet je ineens een stukje omlopen omdat je niet door/over een diepe kloof kan, maar dat mag de pret niet drukken. De valeien rondom Ürgüp zijn relatief plat, dus het is dan ook niet echt moeilijk om van de ene naar de andere bezienswaardigheid te lopen. En het voordeel van met zijn tweetjes hobbelen is ook dat we tijd zat hebben om alles rustig te bekijken en gewoon even te gaan zitten om alle indrukken op ons in te laten werken.

Aan het eind van de dag nemen we een frisse duik in het zwembad. Eigenlijk is het net te koud om buiten te zwemmen.

Zaterdag 24 november 

We willen naar het openluchtmuseum van Zelve. Maar helaas, de buschauffeur denkt/vindt dat we naar Göreme willen, dus daar worden we de bus uit gezet. Ehhh... Naja, eigenlijk is het openluchtmuseum van Göreme best mooi, alleen is het veel en veel te druk bezocht dus moet je bij bijna elke kerk die je inwilt, in de rij staan. Grrrr.

Na de lunch nemen we de bus terug naar Ürgüp. (Lopen is qua aantal km goed te doen, maar we hebben geen zin om over een asfalt weg te lopen waar continu auto's voorbij razen. Hoewel de bus behoorlijk vol is, vinden we al snel een plekje voorin de bus. De aardige chauffeur pakt gelukkig niet bij iedere keer dat-ie schakelt mijn knie :-)

In Capadocie zijn verschillende markten, zaterdag is marktdag in Ürgüp. De markt is groot en er worden zowel gebruiksvoorwerpen (al kan ik veel dingen niet gebruiken!) als etenswaren te koop aangeboden. Met name de spitskolen verbazen me: ik het werkelijk nog nooit zo'n grote kolen gezien! Ook worden er vele verschillende kruiden te koop aangeboden, mijn keus valt op een zak mint. Helaas kan ik niet duidelijk maken dat ik niet zo veel nodig heb, uiteindelijk keer ik dus met een pond mint huiswaarts. Als 'beloning' krijgen we een kopje kruidenthee aangeboden, in een typisch Turks theeglaasje worden verschillende blaadjes gegooid. Ik kan het geheel niet reprodiceren, de kleur was vreselijk, maar het smaakte goed.

Net ten noorden van Ürgüp liggen verschillende stenen op palen, een mooi plekje dus om naar de ondergaande zon te kijken. Helaas was deze spot zo populair dat er ook vele bussen met toeristen gezellig even kwamen buurten. Maarja, deze gingen gelukkig ook snel weer weg, dis uiteindelijk stonden we alleen. Met een omweg terug naar het hotel, onze laatste avond in Turkije.