Steeds meer mensen die Kuching bezoeken, keizen er ook voor om een bezoek te brengen aan de beroemde Longhouses. Dit kun je door middel van een excursie doen, maar wie meer tijd heeft kan ook kiezen voor een meer authentiek bezoek: integreren met de lokale bevolken en vervolgens hopen dat je uitgenodigd wordt om een Longhouse te bezoeken. Gewoon ergen binnenvallen is uiterst ombeleefd: zie je het al voor je, dat in Nederland ineens iemand je huis binnen komt stappen? Ik moet er niet aan denken!

Iban-man

Er zijn verschillende ethnische groepen die in Longhouses wonen: de Orang Ulu, Bidayuh, Iban en Melanau. Wie huizen van alle groepen wil zien, kan wellicht het best naar de Sarawak Cultural Village gaan. Ikzelf heb tijdens een tweedaagse excursie de Iban langs de Lemanak River bezocht.

De eerste dag begon met een bezoekje aan het Semonggoh Orang Utang Rehabilitation Centre. Wij hebben gelukkig enige apen gezien.
Na een aantal uur rijden hebben we het plaatsje Serian bezocht, een klein Biduya stadje zo'n 65 kilometer vanaf Kuching. Hier is een grote markt, waar de Longhouse bewoners groente, fruit, vlees en vis proberen te verkopen. De markt is best aardig om te zien en de gekochte mangostens hebben me goed gesmaakt! :-)
Tijdens de derde stop hebben we gelunched in een restaurant wat blijkbaar veel commissie gaf (veel blanken touristen en matig eten) en hebben we wat cadeautjes gekocht voor de kinderen in het Longhouse. Deze traditie wordt nog steeds in ere gehouden, maar ondanks het verzoek van de gids om 'sweets' te kopen ben ik toch maar voor het schrijfgerij gegaan. Misschien ben ik idealistisch, maar mijns inziens heb je meer aan een pen dan aan een paar rotte tanden. (Of had ik wellicht een tandenborstel en tandpasta moeten kopen???)

Op weg naar de Lemanak Rivier heeft het geregend dat het goot, maat gelukkig werd het droog bij aankomst. De bootjes hadden namelijk geen dak en er was ook geen zeiltje voor de bagage... (Camara's in een plastic zak doen dus!)

De boottocht heeft ongeveer ee uur geduurd en was schitterend: we hebben verschillende Longhouses gezien, dieren en de vegatatie was veel ongerepter dan bv de weg naar Taman Negara. Heel mooi...

Longhouse langs de rivier

Bij aankomst in het Longhouse kregen we eerst een korte rondleiding, de tijd die volgde was vrij te besteden. Van alle tijd die we in het Longhouse hebben doorgebracht was dit ook de leukste tijd!
Tijdens de rondleiding hebben we een korte intro gekregen over hoe het huis is opgebouwd. De structuur is eigenlijk heel erg simpel: aan een centrale veranda ligt een groot aantal kleine kamertjes, in elke kamer woont een familie. Gewoon een dorp onder één dak dus! Het leven speelt met name af op de veranda, privacy is dan ook minimaal. Wanneer de bevolking groeit, kan er niet zomaar een kamer aangebouwd worden. Wat wel kan is de stichting van een nieuw Longhouse, een eindje verderop. Echter, alle longhouse bewoners uit de hele omgeving dienen uitgenodigd te worden, een dergelijk feestje kost al snel een paar losse centen (of het equivalent in natura). Longhouse bewoners houden varkens en kippen voor het vlees (ze zijn dan ook geen moslim...) en natuurlijk de eieren. Verder halen ze verschillende gewassen uit de jungle. En tja, de rest is handel.

het stamhoofd

De Longhouse bewoners staan bekend als koppensnellers. Kanibalisme komt echter niet (meer) voor, wel hebben enkele oudere mannen tijdens WOII gevochten voor de Britten. Het aantel mensen dat een Iban-man gedood heeft valt af te lezen aan het aantal getatoeëerde ringen om zijn vinger.
Tatoe's zijn sowieso erg belangrijk in de Iban-cultuur. Ze zijn een teken van lef (met name de tatoe's in de nek), maar zij soms ook als een soort van 'souvenier' aangebracht. Vergelijk het maar met een foto op je lichaam!
Als verf voor de tatoeages wordt as gebruikt, dit wordt vermengd met één of ander plantenextract en wordt vervolgens met een houten stokje in je lichaam geduwd. Het lijkt me dat je hier inderdaad dapper voor moet zijn: deze manier van tatoeëren lijkt me bijzonder pijnlijk (en onhygiënisch).

Maareh: schedels zijn wel te bewonderen in Longhouses, de schedels van de oude stamhoofden worden na hun dood aan het plaffond gehangen. Tja...

schedels van voormalige stamhoofden

Nicole en ik hebben ons kostelijk vermaakt door met de kindertjes van het Longhouse wat spelletjes te spelen. Dingen als 'kiekeboe' en liedjes doen het altijd goed, ookal verstaat men er geen snars van. Al snel groeide de groep kinders om ons heen, ook meer en meer moeders (of zussen of oma's?) kwamen een kijkje nemen.

In de avond stond dans en muziek op het programma. De dansvoorstelling viel echter enigszins tegen, maar dit kan het gevolg zijn van een op handen zijnde begrafenis. Na de dans werd zeer rap een kleine markt opgebouwd in de veranda: alle bewoners van het Longhouse, van jong tot oud, probeerde hun handwerk aan de man te brengen.

Opmerkelijk is wel de hoeveelheid drank die er op een dergelijke avond doorheen gejaagd wordt. Zoete rijstwijn (ik vond hem walgelijk!), niet zoete rijstwijn (een soort wotka), de ene naar de andere fles werd aangesleept. En ondanks dat weigeren onbeleefd is, zul je dit op een gegeven moment toch moeten doen, tegen een Iban drink je niet op...
(Niet iedereen dinkt zoveel uiteraard, maar wel diegene die met de fles rondgaat!)
Al die drank leidt er wel toe dat iedereen wat losser wordt en taalproblemen eigenlijk niet meer relevant zijn.

Na een goede nachtrust in het gastenverblijf (een soort van Longhouse naast het orginele huis) hebben we in de ochtend een workshop blaaspijpschieten gehad en mochten we hanen gevechten zien. De hanen hadden hier duidelijk geen trek in, dit programma onderdeel ging dus niet door :-)

blaaspijp

Na deze evenementen hebben we een korte trekking door de 'jungle' gemaakt. Dit is eigenlijk het stuk bos dat de Ibans gebruiken voor hun voedselvoorziening, niet geheel ongerept dus! De hebben rubberbomen, cacao-bomen en peperplanten gezien. Ook werden we langs een oude begraafplaats met een aantal antieke kruiken geleid. Steeds meer kruiken verdwijnen echter in de richting van de musea.

Per boot en bus zijn we vervolgens weer richting Kuching vertrokken.